Henri Zilverberg

Voetbalclub: PEC

Zwolle 30-6-1905 – Mauthausen 16-9-1941

Beroep: Marktkoopman in meubelen

Henri Zilverberg was het achtste van de elf kinderen in het Joodse gezin van koopman Meijer Zilverberg en Esther Veterman. Zijn wieg stond Achter de Broeren. Via zijn moeder was hij een volle neef van Elias en Koos Veterman. De laatste was rond 1920 eerste elftalspeler van PEC.

Eind augustus 1924 scoorde Henri zijn eerste doelpunt voor het eerste elftal van PEC in een thuiswedstrijd tegen HVC. Hij speelde meestal op de rechtervleugel in de voorhoede, maar in later jaren ook wel in de achterhoede en op het middenveld.

Zijn spel werd regelmatig geroemd in de krantenverslagen: “Zilverberg was puik, misschien wel de beste van het veld, want hij was de eenigste, die, wanneer hij den bal vrij had, wist wat er mede gedaan moest worden.” (1927) Vanuit zijn positie scoorde hij zo af en toe. Zijn laatste wedstrijd in het eerste elftal speelde hij in november 1931.

Eerste Zwolse slachtoffer

Henri was handelaar in tweedehands meubelen. Op 30 augustus 1933 trouwde hij in Leeuwarden met de daar geboren Grietje Velleman. Het echtpaar vestigde zich in de nieuwgebouwde Frans Halsstraat 2a, waar ook de zonen Maurits Meijer (1934) en Meijer (1938) werden geboren.

Henri Zilverberg zou het eerste Zwolse slachtoffer van de Jodenvervolging tijdens de bezetting worden. Hij was op zondag 23 februari 1941 voor zaken in Amsterdam. Daar was al de vorige dag een razzia begonnen om jonge Joden op te pakken; op beide dagen samen ongeveer 400.

Verkeerde plek

Henri had dus het ongeluk op het verkeerde moment op de verkeerde plek aanwezig te zijn. Buurtgenoten richtten zich tot de Zwolse burgemeester met het verzoek voor zijn vrijlating te pleiten, omdat Zilverberg “wars stond van alle politiek”.

Het mocht niet baten. Henri en zijn lotgenoten waren al via kamp Schoorl afgevoerd naar concentratiekamp Buchenwald in Duitsland. Vandaar werd het grootste deel in mei doorgestuurd naar het concentratiekamp Mauthausen.

De omstandigheden daar waren slecht, het werk extreem zwaar en het voedsel karig. De meeste gevangenen bezweken dan ook meestal binnen enkele maanden na aankomst. Henri stierf er op 16 september 1941.

Vrouw en zoons

Zijn vrouw had noodgedwongen de zaken voortgezet na het wegvoeren van haar man. Op 18 november gingen zij en haar zoons bij de tweede grote deportatie vanuit Zwolle naar Durchgangslager Westerbork. Vandaar werden zij op 11 januari 1943 gedeporteerd naar Auschwitz en er drie dagen laten vermoord.

 

Bronnen:

Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant 1-9-1924, 24-1-1927
Kees Ribbens, Bewogen jaren. Zwolle in de Tweede Wereldoorlog (Zwolle-Kampen 1995) 220-221
www.oorlogslevens.nl

© tekst Jaap Hagedoorn. Overname van tekstgedeelten toegestaan, mits de bron (naam auteur en website) wordt vermeld.